Wet- en regelgeving landbouwbanden
Het monteren, demonteren en oppompen van landbouwbanden brengt aanzienlijke veiligheidsrisico’s met zich mee. Landbouwbanden hebben vaak grote afmetingen en worden onder hoge druk gemonteerd en gevuld. Onjuist uitgevoerde werkzaamheden kunnen leiden tot ernstige ongevallen door het exploderen van banden, losschietende velgonderdelen of het onverwacht vrijkomen van opgeslagen energie.
Werkgevers en werknemers hebben daarom een gezamenlijke verantwoordelijkheid om deze werkzaamheden veilig uit te voeren. De wettelijke eisen hiervoor zijn vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwetgeving en worden aangevuld met branchevoorschriften, instructies van fabrikanten en technische normen.
Risico’s bij montage en oppompen van landbouwbanden
Bij werkzaamheden aan landbouwbanden kunnen verschillende risico’s optreden.
De belangrijkste risico’s zijn:
- exploderen van banden tijdens het oppompen;
- losschieten van velgringen of velgcomponenten;
- beknelling door het gewicht van wiel en band;
- wegschieten van onderdelen onder hoge druk;
- lichamelijke overbelasting bij handmatig tillen;
- letsel door defect gereedschap of ondeugdelijke apparatuur.
Vooral bij banden met deelbare velgen of beschadigde velgcomponenten kunnen zeer gevaarlijke situaties ontstaan.
Veilig oppompen van landbouwbanden
Het oppompen van landbouwbanden vormt één van de grootste risico’s binnen de bandenservice.
Tijdens het oppompen kunnen grote krachten vrijkomen wanneer een band of velg defect raakt. Daarom moeten aanvullende veiligheidsmaatregelen worden genomen.
Belangrijke veiligheidsmaatregelen zijn:
- gebruik van een veiligheidskooi of veiligheidsafscherming wanneer dit door de fabrikant wordt voorgeschreven;
- gebruik van een vulslang met voldoende lengte;
- toepassing van een vulpistool met afstandsbediening of manometer;
- nooit voor of boven de band staan tijdens het oppompen;
- de voorgeschreven maximale vuldruk niet overschrijden;
- werkzaamheden onmiddellijk stoppen bij afwijkingen of vervormingen.
Bij grote landbouwbanden wordt aanbevolen om tijdens het vullen buiten de gevarenzone te blijven.
VACO Arbocatalogus Banden en Wielen
Naast de algemene verplichtingen uit de Arbowet en het Arbobesluit bestaat voor de banden- en wielenbranche een erkende Arbocatalogus Banden en Wielen. Deze arbocatalogus is opgesteld door VACO in samenwerking met werkgevers- en werknemersorganisaties en beschrijft praktische maatregelen waarmee bedrijven invulling kunnen geven aan de wettelijke arboverplichtingen.
Het onderwerp “Monteren en oppompen van banden” is expliciet opgenomen in deze arbocatalogus. De beschreven maatregelen worden door de Nederlandse Arbeidsinspectie gebruikt als referentiekader bij toezicht en handhaving.
De arbocatalogus bevat onder andere richtlijnen voor:
- veilig monteren en demonteren van banden;
- veilig oppompen van banden;
- gebruik van bandenkooien;
- gebruik van arbeidsmiddelen;
- persoonlijke beschermingsmiddelen;
- instructie en vakbekwaamheid van medewerkers.
Bedrijven die werken volgens de arbocatalogus kunnen aantonen dat zij invulling geven aan de wettelijke doelvoorschriften uit de Arbeidsomstandighedenwetgeving.
Download hier de VACO Praktijkrichtlijn brochure Monteren en oppompen van landbouwbanden.