Digitale Productpaspoort (DDP)

Het Digital Product Passport (DPP) is een digitale identiteitskaart voor producten, verplicht gesteld door de EU onder de ESPR-verordening. Het heeft als doel transparantie creëren over wat er in een product zit en hoe het kan worden hergebruikt of gerecycled. Iets wat steeds belangrijker wordt in de context van duurzaamheid, circulaire economie en wet- en regelgeving.

Wat is het Digital Product Passport (DPP) en hoe werkt het?

Het digital product passport (DPP) is een digitale identiteitskaart voor producten. Deze vind je terug door de QR-code te scannen die op het product, op de verpakking of in de handleiding is weergegeven.

Met deze QR-code kunnen consumenten basisinformatie bekijken zoals de productnaam en fabrikant. Producenten, importeurs en distributeurs kunnen, na inloggen in een beveiligd portaal, uitgebreidere informatie zien over het materialengebruik van het product en hoe het is opgebouwd. Dat maakt het eenvoudiger om producten op de juiste manier te repareren, demonteren en recyclen. Niet iedereen heeft toegang tot alle informatie in het paspoort, omdat een deel van de data bedrijfsvertrouwelijk of gevoelig is.

Is het Digital Product Paspoort verplicht en wanneer geldt het voor jouw producten?

Het Digital Product Paspoort is verplicht onder de Ecodesign for Sustainable Poducts Regulation (ESPR). De ESPR, van kracht sinds juli 2024, moet ervoor zorgen dat producten die in de EU worden verkocht langer meegaan, makkelijker te repareren zijn en beter kunnen worden hergebruikt of gerecycled. Het doel is om de levenscyclus van producten te verlengen en verspilling van grondstoffen te voorkomen.

Een belangrijk onderdeel van de ESPR is het verplicht stellen van het Digital Product Paspoort. Elk product moet een digitaal paspoort krijgen waarin informatie over samenstelling, herkomst, reparatie en recycling wordt vastgelegd. De verplichting van het Digital Product Paspoort geldt nog niet voor alle producten. De EU bepaalt per productgroep wanneer het Digital Product Paspoort verplicht wordt. Deze afspraken worden vastgelegd in de zogeheten gedelegeerde handelingen. In april 2025 is de eerste lijst met prioriteiten vastgesteld. Voor deze productgroepen gelden de verplichtingen als eerste:

Batterijen > het Digital Product Paspoort wordt vanaf februari 2027 verplicht voor elektrische voertuigen en industriële batterijen boven de 2 kWh.
Vanaf 2027 > Banden, Textiel, Meubels, Matrassen
Vanaf 2028 > IJzer, Staal, Aluminium, Electronica/ICT
Na 2030 > de meeste consumenten- en industriële goederen

Een concrete mijlpaal die al dit jaar speelt: op 19 juli 2026 gaat het EU Central DPP Registry live, vastgelegd in ESPR Artikel 13 (Verordening EU 2024/1781). Vanaf die datum kunnen productpaspoorten centraal worden geregistreerd en geverifieerd, zodat je niet hoeft te wachten tot de verplichting voor jouw productgroep ingaat, maar alvast de infrastructuur kunt opzetten en een voorsprong kan nemen op de concurrentie.

Hoe helpt het Digital Product Passport bij ESRS-rapportage en CSRD-eisen?

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht bedrijven in Europa om uitgebreid te rapporteren over hun impact op mens en milieu. De European Sustainability Reporting Standards (ESRS) geven hiervoor de richtlijnen: ze bepalen welke onderwerpen aan bod moeten komen en hoe die gegevens worden vastgelegd. Bedrijven moeten onder meer inzicht geven in hun gebruik van materialen en energie, de herkomst van grondstoffen, CO2-uitstoot in de hele keten en de stappen die zij zetten om hun impact te verkleinen.

Het verzamelen van bovenstaande informatie is vaak complex en tijdrovend, omdat gegevens vaak verspreid liggen over leveranciers en partners. Het Digital Product Passport biedt hier een oplossing voor. Het paspoort legt per product vast welke materialen erin zitten, waar deze vandaan komen en hoe het product kan worden gerepareerd of gerecycled. Deze gegeven worden verzameld en centraal opgeslagen in een digitaal systeem. Via een QR-code of NFC-tag zijn ze toegankelijk voor iedereen met de juiste rechten, waardoor bedrijven niet telkens opnieuw dezelfde data hoeven op te vragen.

Het gebruik van het Digital Product Passport voor ESRS-rapportage is niet verplicht, maar het is wel een waardevol hulpmiddel. Het geeft bedrijven één bron van betrouwbare productinformatie, waardoor het rapportageproces efficiënter en overzichtelijker wordt.

De Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR) is een belangrijke nieuwe EU-wetgeving die van invloed is op bedrijven die producten maken. Deze regeling, die op 18 juli 2024 in werking is getreden, is een onderdeel van het actieplan voor een circulaire economie 2020. Het doel van de ESPR is om de EU te helpen haar milieu- en klimaatdoelstellingen te halen, de circulariteit van het materiaalgebruik te verdubbelen en de energie-efficiëntiedoelstellingen tegen 2030 te bereiken.

De ESPR richt zich op het verbeteren van de duurzaamheid van producten door middel van ecologisch ontwerp. Het doel is om producten duurzamer, energie-efficiënter en gemakkelijker recyclebaar te maken. Dit omvat verschillende aspecten, zoals het gebruik van gerecyclede materialen, het verminderen van schadelijke stoffen en het verbeteren van de repareerbaarheid van producten.

De ESPR heeft verschillende doelen die bedrijven moeten nastreven:

Verbeteren van de energie-efficiëntie van producten
Verhogen van het gebruik van gerecycleerde materialen
Verminderen van het gebruik van schadelijke stoffen
Verbeteren van de repareerbaarheid en levensduur van producten
Vergemakkelijken van de recycling van producten aan het einde van hun levensduur

Hoe werkt het in de praktijk voor Fedecom leden ?

Voor Fedecom-leden is het belangrijk om te weten dat het Digitale Product Paspoort geen centrale Europese database wordt waarin alle productinformatie wordt opgeslagen. De Europese Commissie bouwt juist een centrale verwijsindex. De productgegevens blijven bij de fabrikant of bij een gespecialiseerde DPP-dienstverlener staan. De Europese infrastructuur weet alleen waar het productpaspoort zich bevindt en controleert of het bestaat.

In de praktijk gaat het systeem er ongeveer als volgt uitzien:

Iedere machine of component krijgt een uniek digitaal product-ID. Dit wordt gekoppeld aan een QR-code, NFC-tag of vergelijkbare gegevensdrager op het product.
De fabrikant maakt een digitaal productpaspoort met alle verplichte gegevens voor die productgroep, zoals materiaalinformatie, reparatie- en onderhoudsinformatie, conformiteit, duurzaamheid en recyclinginformatie.
De gegevens worden opgeslagen in het eigen ERP/PLM-systeem van de fabrikant of bij een commerciële DPP-provider. De data hoeven dus niet naar Brussel te worden geüpload.
De fabrikant registreert het product-ID in de Europese DPP Registry. Deze registry koppelt het unieke ID aan de locatie van het paspoort.
Iedere gebruiker scant de QR-code. De Europese registry verwijst vervolgens automatisch naar het juiste digitale productpaspoort bij de fabrikant of dienstverlener.

Wat betekent dit concreet voor Fedecom-leden?

Voor veel Fedecom-leden (fabrikanten en importeurs van machines) betekent dit dat zij zich de komende jaren moeten voorbereiden op:

het vastleggen van veel meer productdata in een gestructureerd digitaal formaat;
het koppelen van elk product aan een uniek product-ID en QR-code;
het kiezen van een softwareoplossing of DPP-platform dat de paspoorten beheert;
het inrichten van koppelingen met ERP-, PDM- of PLM-systemen;
het verzamelen van gegevens uit de hele toeleveringsketen (bijvoorbeeld materialen, kritieke grondstoffen, CO₂-data en onderdelen);
het periodiek actualiseren van deze gegevens gedurende de levensduur van het product.

Specifiek voor de Fedecom-sector

Voor producenten van landbouwmachines, intern transportmaterieel, GWW-machines en groentechniek zal de grootste uitdaging waarschijnlijk niet de QR-code zijn, maar het verzamelen en beheren van betrouwbare data uit de volledige keten. Veel informatie zit nu nog verspreid in ERP-systemen, Excel-bestanden, handleidingen en bij leveranciers. Het Digital Product Passport vraagt om één gestandaardiseerde digitale bron waarin al deze informatie samenkomt.

Voor dealers verandert er waarschijnlijk minder. Zij zullen vooral te maken krijgen met machines die al over een DPP beschikken. Het paspoort kan hen helpen bij onderhoud, onderdelenvoorziening, servicehistorie en uiteindelijk ook bij de tweedehandsmarkt en recycling.

Belangrijk: voor de meeste machinecategorieën is nog niet vastgesteld wanneer het DPP verplicht wordt. De Europese Commissie werkt de eisen momenteel per productgroep uit via gedelegeerde handelingen. Alleen voor batterijen is de eerste verplichte invoering vanaf februari 2027 al vastgelegd.

Relevante links: