Blog

Robuust systeem machine-eisen noodzaak

fedecom

De uitblijvende duidelijkheid over een uitstel van de invoering van de machine-eisen roept discussie op in de achterban van Fedecom. De fragmentarische berichtgeving in de agrarische vakbladen draagt niet bij aan de gewenste helderheid.  De meeste bedrijven hebben inmiddels zo goed en kwaad als het kan maatregelen genomen en kosten gemaakt waarbij voor de lopende periode aan de eisen wordt tegemoetkomen. Er blijven echter onduidelijkheden over de toepassing van de eisen in de EU en Nederland. Fedecom loopt bij het Ministerie aan tegen wisselingen in verantwoordelijke ambtenaren en bij diverse stakeholders in de agrarische sector is kennis van het dossier beperkt. De regelgeving over landbouwmachines  is specifiek en slechts bij een handjevol specialisten goed bekend.

In nagenoeg elk EU-land staat er een stevig gebouw van samenhangende machineregelgeving. De toelatingseisen op de markt, de registratie van landbouwmachines en de handhaving van eisen en normen door keuring of politiecontrole zijn daar op elkaar afgestemd tot een werkbaar geheel. In de meeste landen is nl. geregeld dat machines die deelnemen aan het openbaar verkeer moeten voldoen aan bepaalde toelatingseisen, zoals breedte, markeringen van scherpe uiteinden, veiligheid van de werking van de remmen, etc. Het Nederlandse huis van de machineregelgeving valt uit de Europese toon en staat er enigszins bouwvallig bij. In de Nederlandse wetgeving die dateert van 1952, is vastgelegd dat landbouwmachines aan een beperkt aantal permanente eisen moeten voldoen; deze hebben m.n. betrekking op de machine-breedte en de uitstekende delen. In Nederland hoefden fabrikanten of leveranciers bij de marktintroductie van nieuwe machines geen typegoedkeuring te vragen. Als de breedte binnen de grens bleef, was het al goed. Was de machine breder dan kon een ontheffing worden aangevraagd. Deze ontheffingsaanvragen worden bewaard in een hele grote schoenendoos bij de Rijks Dienst voor het Wegverkeer (RDW), de door overheid aangewezen uitvoeringsorganisatie.  Er wordt tot op heden, behalve deze doos en de particuliere (ver)kooppapieren, geen registratie in Nederland bijgehouden van wie de machine is en of die wel of niet aan de eisen voldoet. Handhaving van de regelgeving of regelmatige check op de veiligheid van landbouwmachines door de Nederlandse overheid is er vrijwel niet. Dat heeft de branche op eigen initiatief met haar vrijwillige VA-Keur keurmerk opgepakt.

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterbeheer (I&W) en de Tweede Kamer, geholpen door een stevige lobby van LTO om kentekenen te dwarsbomen, hebben op dit vlak jarenlang struisvogelpolitiek bedreven. Registratie van machines, kentekenen en toelatingseisen vond men overbodig. Fedecom en haar voorgangers hebben herhaaldelijk aangedrongen op een robuust systeem van borging van (verkeers)veiligheid en bedrijfszekere werking van landbouwmachines. Daarbij hoort ook een overzichtelijke en redelijke wetgeving bij die in balans is met de branche-eigen maatregelen en die zowel effectief zijn als de administratieve last voor de gebruikers, boeren en loonwerkers, zoveel als mogelijk beperken. Machineregelgeving in Nederland zou volgens Fedecom gebouwd moeten zijn op een paar stevige fundamenten:

  • – Gelijkwaardige Europese toelatingseisen van machines in alle Europese   landen, waardoor fabrikanten en leveranciers, en ook boeren en loonwerkers een level playing field hebben.
  • – Registratie van landbouwtrekkers en getrokken werktuigen die op de openbare weg komen, waardoor gebruikers en handhavers weten welke voertuigen in de markt en op de weg toegelaten zijn.
  • – Borging van de machineveiligheid en werking door check en/of keuring op toelatingseisen en verkeersveiligheid.
  • – Borging verkeersveiligheid door vaardige chauffeurs met een T-Rijbewijs.

De Europese verordening over de machine-eisen die op belangrijke onderdelen vanaf 1 januari 2018 geldend is, wordt door Fedecom toegejuicht, omdat het een gelijk Europees speelveld mogelijk maakt. Voor Nederlandse fabrikanten en leveranciers wordt het eenvoudiger en minder duur om eenmalig een Europese typegoedkeuring te verkrijgen die in elk Europees land toegepast mag worden. En de boer en loonwerker krijgen daarmee de garantie dat zij op de markt toegelaten, veilige machines gebruiken. Machineregistratie bezien de leden van Fedecom niet als een op zich staande bureaucratische plicht om boeren te pesten, maar een middel om geborgd en efficiënt gebruik van machines te kunnen garanderen.

Fedecom heeft in 2016 en in 2017 regelmatig aan de bel getrokken bij het Ministerie I&W en de RDW over de vorderingen met de Europese verordening en het kentekenen. In april 2017 kwam I&W met een aantal uitvoeringsbesluiten van de Europese verordening waarop Fedecom direct duidelijkheid heeft gevraagd. Vervolgens kwam het Ministerie in oktober met een nadere uitwerking waarop vanuit de betrokken leden nog veel vragen kwamen. Toch wilde het Ministerie op juridische gronden de invoeringstermijn op 1 januari 2018 handhaven. Toen dat in december duidelijk werd, heeft Fedecom indringend bij de Minister om uitstel gevraagd, omdat in andere EU-landen de nationale regelingen wel blijven gelden. Nederland loopt nu ongewild voorop bij de invoering van de Europese toelatingseisen, terwijl in ons land qua regelingen- en uitvoeringsstructuur nauwelijks ervaring is. Het valt bovendien niet goed te begrijpen dat in ons omringende landen de Europese eisen blijkbaar later mogen worden ingevoerd dan in Nederland. Leden van Fedecom wachten met smart op een antwoord van de Minister.

Fedecom wil nogmaals duidelijk maken dat invoering van een Europese typegoedkeuring weinig zin heeft, wanneer er niet tegelijkertijd ook wordt overgegaan op de registratie van landbouwmachines in Nederland. Het is zelfs zo dat Nederland momenteel in overtreding is. Vanwege de APK-plicht van de zogenaamde T5-tractoren is op straffe van een fikse boete de Nederlandse overheid nu al verplicht een registratiesysteem te voeren. Wanneer de Tweede Kamer en het Ministerie van I&W in aansluiting op de Europese toelatingseisen niet besluiten tot invoering van een vorm van kenteken-registratie van landbouwmachines op de openbare weg is de machineregelgeving in Nederland een echte soap oftewel echt nep.

Gerard Heerink
directeur Fedecom

heerink@fedecom.nl

Please follow and like us:
RSS